FDI là gì Vốn FDI là gì Định nghĩa doanh nghiệp FDI

FDI là gì? Vốn FDI là gì? Định nghĩa doanh nghiệp FDI?

Trong quá trình thực hiện Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa, Việt Nam đã gặp phải không ít khó khăn do xuất phát điểm thấp, các nguồn lực kinh tế còn yếu kém, nhỏ lẻ. Chính vì vậy, việc huy động và tận dụng các nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là vô cùng quan trọng và cần thiết.

Vậy FDI là gì? Vốn FDI là gì? Doanh nghiệp FDI là gì? Tất cả sẽ được giải đáp một cách cụ thể ngay trong bài viết dưới đây.

FDI là gì? FDI là viết tắt của từ gì?

FDI là viết tắt của từ “Foreign Direct Investment”, nghĩa tiếng Việt là đầu tư trực tiếp nước ngoài. Đây là một hình thức đầu tư dài hạn của một hoặc cá nhân, công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Mục đích chủ yếu của việc đầu tư chính là mong muốn đạt được các lợi ích lâu dài và nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này.

FDI là gì Vốn FDI là gì Định nghĩa doanh nghiệp FDI

Ngoài ra, FDI được Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) giải thích một cách chi tiết hơn là “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở nước khác (nước thu hút đầu tư) đi cùng với quyền quản lý số tài sản đó. Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác.”

Trong phần lớn các trường hợp, cả chủ đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài sẽ là những cơ sở kinh doanh. Khi đó, chủ đầu tư thường hay được gọi là công ty mẹ và số tài sản mà họ quản lý là công ty con hay công ty chi nhánh.

Vốn FDI là gì?

Vốn FDI là gì?

Vốn FDI là nguồn tiền được sử dụng để đầu tư trực tiếp nước ngoài. Hay cụ thể hơn là dòng vốn được các cá nhân, tổ chức của nền kinh tế này đầu tư vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh trên lãnh thổ của nền kinh tế khác để có thể sản sinh lợi nhuận hoặc các lợi ích khác cho chủ đầu tư.

Phân loại các hình thức FDI

Trên thực tế, nguồn vốn FDI có thể được phân chia theo ba hình thức cụ thể:

Phân theo bản chất đầu tư

  • Đầu tư phương tiện hoạt động: là hình thức FDI mà trong đó công ty mẹ sẽ đầu tư mua sắm và thiết lập các phương tiện kinh doanh mới ở nước nhận đầu tư, có thể giúp làm tăng khối lượng đầu tư vào.
  • Mua lại và sáp nhập: là hình thức FDI mà trong đó hai hoặc nhiều doanh nghiệp có vốn FDI đang hoạt động sáp nhập vào nhau hoặc một doanh nghiệp này (có thể đang hoạt động ở nước nhận đầu tư hay ở nước ngoài) mua lại một doanh nghiệp có vốn FDI ở nước nhận đầu tư.

Phân theo tính chất dòng vốn

  • Vốn chứng khoán: Nhà đầu tư nước ngoài có thể mua cổ phần hoặc trái phiếu doanh nghiệp do một công ty trong nước phát hành ở một mức đủ lớn để có quyền tham gia vào các quyết định quản lý của công ty đó.
  • Vốn tái đầu tư: Doanh nghiệp có vốn FDI có thể dùng lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh trong quá khứ để tiếp tục đầu tư.
  • Vốn vay nội bộ hay giao dịch nợ nội bộ: Giữa các chi nhánh hay công ty con trong cùng một công ty đa quốc gia có thể cho nhau vay để đầu tư hay mua cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp của nhau.

FDI là gì Vốn FDI là gì Định nghĩa doanh nghiệp FDI

Phân theo mục đích của nhà đầu tư

  • Vốn tìm kiếm tài nguyên: là các dòng vốn nhằm khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào ở nước tiếp nhận đầu tư, khai thác nguồn lao động giá thấp, kỹ năng kém hoặc có kỹ năng dồi dào.
  • Vốn tìm kiếm hiệu quả: là nguồn vốn nhằm tận dụng giá thành đầu vào kinh doanh thấp ở nước tiếp nhận như giá nguyên liệu, nhân công rẻ, giá các yếu tố sản xuất như điện nước, chi phí thông tin liên lạc, giao thông vận tải, mặt bằng sản xuất kinh doanh rẻ, thuế suất ưu đãi, điều kiện pháp lý, …
  • Vốn tìm kiếm thị trường: là hình thức đầu tư nhằm mở rộng thị trường hoặc giữ thị trường tránh bị đối thủ cạnh tranh giành mất.

Doanh nghiệp FDI là gì?

Doanh nghiệp FDI là gì?

Doanh nghiệp FDI được hiểu một cách đơn giản là doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài. Tuy nhiên, trong các văn bản của pháp luật Việt Nam hiện nay, việc định danh loại hình doanh nghiệp này vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Theo đó, Luật Đầu tư 2005 (đã hết hiệu lực) có phân loại: Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài bao gồm doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài thành lập để thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam; doanh nghiệp Việt Nam do nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần, sáp nhập, mua lại. 

Tuy nhiên, trong Luật Đầu tư 2014 không hề đề cập trực tiếp loại hình doanh nghiệp này mà chỉ định nghĩa một cách khái quát tại Khoản 17 Điều 3 như sau:  “Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông.”

Như vậy, chiếu theo quy định này, doanh nghiệp FDI có thể hiểu một cách đơn giản là các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài, không phân biệt tỷ lệ vốn của bên nước ngoài góp là bao nhiêu.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài bao gồm: 

– Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. 

– Doanh nghiệp có cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài đầu tư (góp vốn thành lập, mua vốn góp).

FDI là gì Vốn FDI là gì Định nghĩa doanh nghiệp FDI

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, loại hình doanh nghiệp FDI này ngày càng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Thông qua hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) này, nước ta đã được tiếp cận với nhiều công nghệ hiện đại trong các lĩnh vực nổi bật như viễn thông, khai thác dầu khí, hóa chất, điện tử,… đóng góp vào việc thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp mũi nhọn của cả nước.

Ngoài ra, một số ngành sử dụng nhiều lao động, nguyên liệu trong nước như dệt, may, sản xuất giầy dép cũng có các công nghệ thuộc loại trung bình tiên tiến ở khu vực. Nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài cùng các phương thức kinh doanh mới đã tạo ra thị trường cạnh tranh sôi nổi trong nước. Đây không chỉ là thách thức, mà còn là động lực thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước phải tập trung đổi mới chất lượng sản phẩm và áp dụng các phương pháp kinh doanh hiện đại.

Có thể nói, bộ phận doanh nghiệp FDI đã có những đóng góp không hề nhỏ đối với sự tăng trưởng nền kinh tế nước ta trong nhiều năm qua.

Đặc điểm của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Doanh nghiệp FDI nằm trên lãnh thổ Việt Nam, chịu sự quản lý vĩ mô, đồng thời cũng chịu các ảnh hưởng của tình hình kinh tế – xã hội, chính trị trong nước, và cũng có thể tác động ngược lại đối với nước ta. Khi hết thời hạn quy định (khoảng 50 – 70 năm), các doanh nghiệp FDI có thể phải giải thể hoặc sẽ chuyển lại quyền quản lý cho Việt Nam.

Trên thực tế, các doanh nghiệp FDI không chỉ thuộc phần sở hữu của mỗi nước ta mà còn thuộc sở hữu của các cá nhân, tổ chức nước ngoài, các công ty đa quốc gia khác nên các quyết định của nó không hoàn toàn phụ thuộc vào khuôn khổ pháp lý của Việt Nam.

Mặc dù có chịu sự quản lý trực tiếp của nước ngoài và quyền quản lý sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ góp vốn giữa hai bên, nhưng do đã đầu tư vào Việt Nam nên trở thành những pháp nhân của Việt Nam và vẫn phần nào chịu sự chi phối từ nhiều hệ thống pháp luật của nước ta.

FDI là gì Vốn FDI là gì Định nghĩa doanh nghiệp FDI

Bên cạnh đó, những khác biệt về văn hóa và nhiều dự án FDI kéo vào ồ ạt cũng trở thành thách thức cho các doanh nghiệp của nước ta. Vì vậy, chúng ta cần có sự chuẩn bị kỹ càng, đồng thời nên đặt ra các quy định sàng lọc dự án FDI chú trọng chất lượng hơn số lượng. Từ đó, thực hiện xây dựng nền kinh tế nước nhà ngày càng phát triển và vững mạnh hơn trong tương lai.

Những tác động của FDI là gì?

FDI có những tác động cả tích cực lần tiêu cực đối với các chủ đầu tư và các nước tiếp nhận đầu tư.

Đối với các chủ đầu tư

Tác động tích cực

  • Do có quyền quản lý, điều hành nên chủ đầu tư thường sẽ đưa ra những quyết định có lợi cho họ hơn để đảm bảo tính hiệu quả của nguồn vốn đầu tư. 
  • Chủ đầu tư nước ngoài được khai thác những lợi thế sẵn có tại thị trường đó như nguồn tài nguyên thiên nhiên, giá thành lao động rẻ, thị trường tiêu thụ lớn… để đem lại những nguồn lợi nhuận khổng lồ.
  • Với hình thức FDI này, các chủ đầu tư sẽ tránh được các rào cản bảo hộ mậu dịch, phí mậu dịch của nước tiếp nhận đầu tư.

FDI là gì Vốn FDI là gì Định nghĩa doanh nghiệp FDI

Tác động tiêu cực

  • Khi nhà đầu tư đem vốn đi đầu tư ra nước ngoài thì trong nước sẽ mất đi một khoản đầu tư. Nước đó cũng có thể rơi vào hoàn cảnh khó khăn trong việc tìm nguồn vốn để phát triển, giải quyết vấn đề việc làm cho người lao động,…
  • Doanh nghiệp FDI sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro nếu nước nhận đầu tư xảy ra xung đột vũ trang, thay đổi chính sách đầu tư,… Do đó, các chủ đầu tư FDI thường lựa chọn những nước có môi trường chính trị ổn định, chính sách kinh tế cởi mở,…

Đối với các nước tiếp nhận đầu tư

Tác động tích cực

  • Nước tiếp nhận đầu tư có được nguồn thu ngân sách lớn, tăng kim ngạch xuất khẩu, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế trong nước và hội nhập kinh tế quốc tế.
  • Ít chịu ảnh hưởng và ít phải chịu rủi ro nếu kết quả đầu tư của chủ đầu tư không hiệu quả hay thua lỗ.
  • Chủ đầu tư không chỉ mang đến nguồn vốn mà còn giúp nước tiếp nhận được tiếp thu và học hỏi các kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, phương pháp quản lý mới hiện đại,… để tạo ra những sản phẩm mới, mở ra những thị trường mới.
  • Tạo cơ hội việc làm cho người lao động và giúp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng.
  • Thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước cải tiến công nghệ, nâng cao năng suất để gia tăng khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp FDI.

Tác động tiêu cực

  • Nếu các doanh nghiệp FDI đầu tư một cách tràn lan, không có quy hoạch bài bản sẽ khiến tài nguyên bị khai thác cạn kiệt, ô nhiễm môi trường.
  • Đầu như vào lĩnh vực nào, chọn địa điểm nào là do ý muốn của doanh nghiệp FDI, cho nên sẽ dễ dẫn đến tình trạng mất cân bằng vùng.
  • Các doanh nghiệp trong nước có thể bị phá sản vì không đủ tiềm lực cạnh tranh.
  • Môi trường chính trị có thể bị ảnh hưởng khi các nhà đầu tư vận động quan chức quản lý địa phương đồng ý với những điều khoản có lợi cho doanh nghiệp FDI.

Như vậy, bài viết trên đây đã cung cấp khá nhiều thông tin để bạn có thể hiểu rõ hơn về FDI, doanh nghiệp FDI cũng như tầm quan trọng của nó tới sự phát triển chung của nền kinh tế. Hy vọng bài viết có thể giúp ích cho bạn. Chúc bạn thành công!